Σάββατο, 11 Νοεμβρίου 2017

Μέλισσες, οι ιέρειες της Θεάς Δήμητρας.


Η Μέ­λισ­σα στην Ελληνική μυθολογία, ήταν κόρη του βα­σι­λιά της Κρή­της Με­λισ­σέ­α, αδελ­φή της Α­μάλ­θειας, μαζί με την ο­ποί­α εκτελού­σαν χρέ­η τροφών του νε­ο­γέν­νη­του Δί­α, τον οποίο τάιζαν με γά­λα και μέ­λι. Α­πό αυτό ο­νο­μά­στη­κε ο Ζεύς Με­λισ­σαίος.

Οι ιέ­ρειες της Δή­μη­τρας, σύμφωνα με τον Πορφύριο (μαθητής του Πλωτίνου, νεοπλατωνικός φιλόσοφος) ο­νο­μά­ζο­νταν Μέλισσες ως τροφοδότριες και προστάτιδες της μεγάλης θε­άς, έχοντας ως σύμβολο με την κυ­ψέ­λη στα Ελευσίνια μυστήρια».

Άλλα ιερά σύμβολα της Δήμητρας, ήταν το στάχυ η παπαρούνα, αλλά και οι όφεις. Σε παραστάσεις η Δήμητρα απεικονίζεται να κρατά όφεις, κατ’ αντιστοιχία της Μινωικής Θεάς των Όφεων, της οποίας η Δήμητρα αποτελεί μετεξέλιξη….

Σύμφωνα με τον Λατίνο γραμματικό Σέρβιο, ο οποίος διασώζει ένα μύθο της Κορίνθου, «Μέλισσα», ήταν το όνομα μίας ιέρειας της Δήμητρας, η οποία μυήθηκε στα μυστήρια από την ίδια τη Δήμητρα. Ο αρ­χιε­ρέ­ας μά­λι­στα λε­γό­ταν Εσ­σήν που ση­μαί­νει «ο βασιλιάς των με­λισ­σών». Μέ­λισ­σα αποκαλούσαν και τη Σε­λή­νη, προ­στά­τι­δα της γέννησης.

Στα διάφορα Μυστήρια έπλεναν τα χέρια τους με μέλι α­ντί για νερό, ώστε να καθαρθούν από καθετί λυπηρό, βλαπτικό και ρυπαρό. Έκαναν επίσης με το μέ­λι καθαρμό της γλώσ­σας ώστε να ο μύστης να μιλά με σοφία και θεόπνευστα. Το μέλι έχει και κα­θαρ­τι­κή και συ­ντη­ρη­τι­κή δύ­να­μη πράγ­μα­τι, πολλά προ­ϊ­ό­ντα μέ­νουν άσηπτα στο μέ­λι, και χρό­νια τραύ­μα­τα με το μέ­λι α­πο­λυ­μαί­νο­νται.

Στην Περ­σε­φό­νη, που έχει το προσωνύμιο Μελιτώδης, πρόσφεραν μέ­λι ως προ­στά­τι­δα των καρπών, αλληγορώντας την προστατευτική και βλαστική της δύναμη. Μερικοί ταυτίζουν το νέ­κταρ και την αμ­βρο­σί­α με το μέλι, αφού το μέ­λι είναι τροφή των θε­ών.

Μέ­λισ­σες ο­νο­μά­ζο­νταν επίσης οι ιέ­ρειες της Ε­φε­σί­ας Αρ­τέ­μι­δος. Ο Μέ­λισ­σες αποκαλούσαν, τέλος, τις ψυχές που κα­τέρ­χο­νταν προς γέ­ννηση και ε­πρό­κει­το να ζή­σουν με δι­καιο­σύ­νη τη ζωή τους, εργαζόμενοι σύμφωνα με όσα προστάζουν οι Θεοί.

Ο «μαθητής» οφείλει όπως η μέλισσα να συλλέγει γνώσεις έως ότου μετά από σκληρή εσωτερική εργασία, να «ανθίσει» εντός του η επίγνωση…Ο Ισοκράτης αναφέρει (Προς Δημόνικον, 50-52.) σχετικά με την αναζήτηση της γνώσεως:

«Όπως ακριβώς βλέπουμε τη μέλισσα να κάθεται βέβαια πάνω σε όλα γενικά τα άνθη, να παίρνει όμως από το καθένα τα καλύτερα συστατικά, έτσι πρέπει να κάνουν και οι νέοι που λαχταρούν τη μόρφωση: Τίποτε να μην αφήνουν ανεξέταστο, αλλά από παντού να παίρνουν τα ωφέλιμα».


Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

Σύμπαν και αυτογνωσία..

«Είμαστε ένας τρόπος για να γνωρίσει το σύμπαν τον ίδιο του τον εαυτό. Ένα μέρος του εαυτού μας γνωρίζει ότι από αυτό προερχόμαστε. Και εκεί λαχταράμε να επιστρέψουμε. Και μπορούμε, επειδή το σύμπαν βρίσκεται μέσα μας. Είμαστε φτιαγμένοι από αστερόσκονη».
Carl Sagan


Όταν το ηλιακό σύστημα σχηματίστηκε, τα αέρια πάγωσαν και μετατράπηκαν σε πάγο και σωματίδια σκόνης μεγαλώνοντας με τις συγκρούσεις. Τελικά η βαρύτητα τα ένωσε για να σχηματίσουν πλανήτες (Ο Ήλιος μας δεν είναι παρά ένα μόνο από τα 200 περίπου δισεκατομμύρια άστρα που συνθέτουν τον, μετρίου μεγέθους, Γαλαξία μας, έναν από τους 100 δισεκατομμύρια ακόμη περίπου γαλαξίες που υπάρχουν στο Σύμπαν). Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο πέφτουν στη Γη περίπου 40.000 τόνοι αστρικής σκόνης και παρόλο που δε την βλέπουμε, μας επηρεάζει άμεσα.

Τα άτομα που συνθέτουν τη ζωή στη Γη, τα άτομα που απαρτίζουν τον ανθρώπινο σώμα, προήλθαν από τα μοναδικά ίσως γνωστά εργαστήρια στη φύση υπεύθυνα για τη μαζική παραγωγή χημικών στοιχείων: τα αστέρια. Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από 7.000 τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων άτομα. Ψηφιακά ο αριθμός αυτός είναι ίσος με το 7 ακολουθούμενο από 27 μηδενικά. Από τον τεράστιο αυτόν αριθμό ατόμων το 67% είναι υδρογόνο, ένα χημικό στοιχείο που γεννήθηκε (μαζί με το μεγαλύτερο ποσοστό ηλίου) τη στιγμή της γέννησης του Σύμπαντος πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Γεγονός που σημαίνει ότι τα δύο τρίτα των ατόμων που αποτελούν το σώμα καθενός από εμάς έχουν ηλικία 13,8 δισεκατομμυρίων ετών.

Όλα τα υπόλοιπα 90 χημικά στοιχεία γεννήθηκαν στο εσωτερικό των άστρων, στις θερμοπυρηνικές τους αντιδράσεις και στις επιθανάτιες αστρικές τους εκρήξεις. Οπότε εάν κόψετε κάποιο λουλούδι, ή αν δοκιμάσετε ένα φρούτο, ή αν χαϊδέψετε το πρόσωπό σας, ακουμπάτε κάποιο άστρο. Γιατί όλα αυτά, κι οτιδήποτε άλλο υπάρχει γύρω μας, είναι κομμάτια κάποιου άστρου. Ο Ήλιος μας, η Γη μας και τα πάντα πάνω της δημιουργήθηκαν από αστροϋλικά που εκτοξεύθηκαν πριν από δισεκατομμύρια χρόνια από κάποια καταστρεφόμενη αστρική έκρηξη σουπερνόβα.

Όλη η ύλη στα σώματά μας (εκτός φυσικά από το υδρογόνο) φτιάχτηκε στην «κόλαση» τέτοιων αστρικών θανάτων. Είμαστε δηλαδή αστράνθρωποι που δημιουργηθήκαμε από χημικά στοιχεία φτιαγμένα στις θανατηφόρες εκρήξεις υπεργιγάντιων άστρων. Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα δεν θα υπήρχαν πλανήτες και δορυφόροι. Χωρίς τις σουπερνόβα δεν θα υπήρχε η Γη, δεν θα υπήρχαν βράχια και βότσαλα, δεν θα υπήρχαν φυτά και ζώα. Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα, δεν θα υπήρχε ο άνθρωπος.

Αλλά κι εμείς ακόμη, όταν πεθάνουμε, τα χημικά στοιχεία από τα οποία αποτελούνται τα σώματά μας θα διασκορπιστούν παντού γύρω μας ενώ ορισμένα απ’ αυτά θα ενσωματωθούν σε άλλα είδη ζωής. (1)


Ο άνθρωπος από την αρχαιότητα έως σήμερα, παραμένει ένα μυστήριο για τον εαυτό του. Έχει μια νοσταλγία για την ύπαρξη, μια λαχτάρα για διάρκεια, για μονιμότητα, για απολυτότητα,  μια λαχτάρα να «είναι». Κι όμως, οτιδήποτε αποτελεί την ζωή του είναι προσωρινό, εφήμερο, περιορισμένο. Ποθεί ένα άλλο επίπεδο, μια άλλη ζωή, έναν κόσμο που είναι πέρα από τον ίδιο, στον οποίο νιώθει ότι είναι προορισμένος να συμμετέχει. 

Αναζητά μια ιδέα, μια έμπνευση, που θα μπορούσε να τον κινητοποιήσει προς αυτή την κατεύθυνση, που συχνά εγείρεται ως ένα ερώτημα: Ποιος είμαι; Ποιος είμαι σε αυτόν τον κόσμο; Εάν το ερώτημα αυτό γίνει αρκετά ζωντανό, θα μπορούσε να κατευθύνει την πορεία της ζωής του. Ο ίδιος δεν μπορεί να το απαντήσει... Όμως νιώθει ότι οφείλει να το καλωσορίσει. Αυτό είναι το πρώτο βήμα στον εσωτερικό δρόμο. Θέλει να ανοίξει τα μάτια του. Θέλει να ξυπνήσει, να αφυπνιστεί ..

Στο παρελθόν  ο πρώτος  που χρησιμοποίησε  τον όρο «Κόσμος», προκειμένου να υποδηλώσει το Σύμπαν ως μια οργανωμένη τάξη, ήταν ο Πυθαγόρας. Σύμφωνα με τους Πυθαγορείους, το σύμπαν διέπεται από μια τάξη, είναι αρμονικά οργανωμένο,  και έμψυχο. Δεν υπάρχει τίποτε άψυχο και κενό ζωής, συνεπώς  υπάρχει μία αλληλοσύνδεση και αλληλεξάρτηση  ολόκληρου του σύμπαντος συνεπώς και  της φύσης. 

Όπως το Σύμπαν είναι «κόσμος», τακτοποιημένο δηλ. σύνολο, έτσι πίστευε ο Πυθαγόρας,  πως  κάθε ένας από εμάς, είναι ένας «κόσμος» σε μικρογραφία. Είμαστε οργανισμοί, οι οποίοι εκ φύσεως αναπαράγουμε τις δομικές αρχές του μακροκόσμου. Μελετώντας αυτές τις δομικές αρχές αναπτύσσουμε και ενθαρρύνουμε τα στοιχεία της μορφής και τάξης μέσα μας. Ο φιλόσοφος που μελετά τον «κόσμο»,  κατ' αυτόν τον τρόπο, γίνεται  ή οφείλει να γίνει, και «κόσμιος ψυχικά ».!

Την επόμενη φορά λοιπόν, που θα κοιτάξετε τον έναστρο ουρανό, σκεφτείτε ότι είστε και εσείς κομμάτι του κοσμικού αυτού ωκεανού, καθώς το σύμπαν δεν είναι μόνο γύρω μας,  αλλά και «μέσα» μας. Είμαστε το στολίδι, η συνείδηση και το χαμόγελο,  του σύμπαντος  (μπορεί και το αντίθετο).  Μία τέτοια αντίληψη είναι ικανή να αλλάξει εντελώς τον τρόπο σκέψης και δράσης  μας. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο εξαιρετικός δάσκαλος,  Μάνος Δανέζης :

«..Το νόημα της ζωής κρύβεται πίσω από την έννοια της ψυχικής σχέσης μας με τους άλλους ανθρώπους και όχι στον απομονωτισμό του ατομικού ψυχισμού μας…(…)... 

 ...Τα πάντα μέσα στο σύμπαν είναι ένα. Μια απέραντη, ενιαία και αδιαίρετη ενότητα. Μέσα σε αυτή την ενότητα χάνεται η έννοια της εξατομίκευσης της προσωπικής ύπαρξης. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να ευτυχεί το μέρος αν πάσχει το όλον. Η ευτυχία των μερών μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ευτυχίας του συνόλου. Η διαπίστωση αυτή οδηγεί σε μια κοινωνική φιλοσοφία του “εμείς” και του “είμαι” καταργώντας την κοινωνική φιλοσοφία του “εγώ” και του “έχω”…(…)….

..Η έννοια “άνθρωπος” είναι εντελώς αντίθετη εκείνων της “κατάτμησης” και της “απομόνωσης”. Η σύγχρονη Φυσική διδάσκει ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι απομονωμένοι. Δεν τους χωρίζει κενό. Τους συνδέει φως, ακτινοβολία. Μέσα στο Σύμπαν δεν υπάρχουν μαύρες, σκοτεινές περιοχές, αλλά περιοχές που δεν έχουμε τη δυνατότητα να αντιληφθούμε το φως τους. Τα πάντα μέσα στο σύμπαν είναι πυκνώματα του ίδιου υλικού και πάντοτε επικοινωνούν ενεργητικά και δυναμικά μεταξύ τους». 

Τόσο υλικά,  όσο και πνευματικά  είμαστε τελικά, όλοι συνδεδεμένοι. Πνευματικά θα μπορούσαμε να πούμε πως οι άνθρωποι συνδεόμαστε μεταξύ μας  όπως τα δέντρα. Μπορεί επιφανειακά να φαίνεται ότι το καθένα είναι τελείως ανεξάρτητο και στο δικό του χώρο, αλλά σε ένα άλλο επίπεδο, κάτω από την επιφάνεια, οι ρίζες τους ενώνονται και μπερδεύονται..

Τα άτομα που έχουν πνευματικές συγγένειες και ανάλογο προσανατολισμό εν τέλει καταλήγουν να συναντηθούν, δημιουργώντας μια καινούρια ανθρώπινη ομάδα , που προστίθεται στα συνηθισμένα σύνολα. Μια τέτοια ομάδα δεν έρχεται σε σύγκριση με τις άλλες. Απλώς είναι διαφορετική και ανεξάρτητη. Όπως λέει και ο Carl Jung, χάρη στους δεσμούς που δημιουργεί το ασυνείδητο, όσοι είναι πλασμένοι να συναντηθούν, συναντώνται. 

Και μην ξεχνάτε, δεν μοιραζόμαστε τις σκέψεις μας, για να αλλάξουμε τη σκέψη κανενός. Μοιραζόμαστε τις σκέψεις μας, για να δείξουμε στους ανθρώπους, που σκέφτονται σαν εμάς, πως δεν είναι μόνοι..

1. Απόσπασμα από άρθρο του κ. Διονύση Σιμόπουλου, στην Καθημερινή 11.01.2015

Η γνώση έχει αξία μόνο όταν μοιράζεται και πολλαπλασιάζεται. Το δώρο που εγώ έχω να προσφέρω (αλλά και πολλοί άλλοι) για όσους το εκτιμούν, κρύβει μέσα του την έννοια της ανταπόδοσης. Η έννοια αυτή είναι συνυφασμένη με την εμφανή στην περίπτωση αναδημοσίευσης ή απλής αντιγραφής του κειμένου του συγγραφέα ή της σελίδας, από την οποία προήρθε το κείμενο, ως ελάχιστο φόρος τιμής στον συγγραφέα. 

Και μην ξεχνάτε η αγάπη, οι ιδέες, και η γνώση, έχουν αξία μόνο όταν μοιράζονται και πολλαπλασιάζονται ορθώς.


Τρίτη, 24 Οκτωβρίου 2017

Ο λαβύρινθος ως αρχέτυπο της αναζήτησης και της συνειδητότητας


«Κανένας σοβαρός μελετητής του κλασσικού κόσμου σήμερα,
δεν θα ‘χε να δείξει κάποιον άνθρωπο ή λαό που κλείστηκε στο Λαβύρινθο της απελπισίας, και πάλεψε το Μινώταυρο του ανθρώπινου πόνου, ηρωικότερα και σεμνότερα από τους Έλληνες.»
Δημήτρης Λιαντίνης - "Homo Educandus"


Όπως έχω εξηγήσει στον αποσυμβολισμό των  άθλων του Θησέα, ο «μύθος» του  λαβύρινθου συμβολίζει την κατάβαση του ανθρώπου στα βάθη της ύπαρξης του. Εισερχόμενοι στο βάθος του Λαβυρίνθου, βυθιζόμαστε  στο βαθύ σκοτάδι του υποσυνειδήτου(έτσι μπορεί να ερμηνευτεί η εικόνα της τερατώδους ύπαρξης του Μινώταυρου ο οποίος βρίσκεται έγκλειστος στην καρδιά του λαβυρίνθου),  από όπου  ξεκινά η περιπέτεια της αυτογνωσίας και η αναζήτηση του διεξόδου.  Εκεί η αφύπνιση – διέξοδος,  μπορεί να συντελεστεί μόνο με την αρωγή του  μίτου της Αριάδνης. Ο Λαβύρινθος δηλ. σχετίζεται με την ενδοσκόπηση, καθώς μέσω αυτής μπορεί  ο άνθρωπος να βρει την  ισορροπία του.

Ο Θησέας συμβολίζει τον συνειδητοποιημένο άνθρωπο, ο οποίος  δεν φοβάται να γνωρίσει τον εαυτό του ,  εισέρχεται στα  δαιδαλώδη (*)  βάθη της ψυχής και του νου του,  φέρνοντας το σκοτάδι  στο φώς , φωτίζοντας τις σκοτεινές «σκιές» του ασυνείδητου του.  Για τον Carl Jung , το  «ασυνείδητο» συγκροτείται από «ονειρικές εικόνες», που συνιστούν «αρχετυπικές εικόνες», οι οποίες, λόγω της ιστορικής τους φύσης, συνιστούν την γέφυρα ανάμεσα στον λογικό κόσμο της συνειδητότητας,  και στον «άλογο» κόσμο των ενστίκτων. 

Στόχος του Carl Jung είναι η αποκατάσταση και η  ενοποίηση της κατακερματισμένης προσωπικότητας του ατόμου, μέσω της θεραπείας της «σκιάς» της. Η «σκιά» σύμφωνα με τον Carl Jung, είναι, το μη συνειδητοποιημένο τμήμα της προσωπικότητας, το οποίο συνήθως περιέχει κατώτερα χαρακτηριστικά, αδυναμίες, νοοτροπίες, πάθη, αναμνήσεις και εμπειρίες, θετικές και αρνητικές, που είτε έχουν καταπιεστεί, είτε απορριφθεί ή παντελώς αγνοηθεί από το συνειδητό εγώ, και τα οποία, κατά κανόνα, αντισταθμίζουν τη συνειδητή στάση του. Ο Carl Jung διευκρινίζει σχετικά:

«Η σκιά είναι ένα ηθικό πρόβλημα που το εγώ καλείται να αντιμετωπίσει, γιατί κανείς δεν μπορεί να αντιληφθεί και να συνειδητοποιήσει τη σκιά του χωρίς μεγάλη ηθική προσπάθεια. Η συνειδητοποίηση της σκιάς συνίσταται στην αναγνώριση των σκοτεινών στοιχείων της προσωπικότητας, ως παρόντα και πραγματικά. Η πράξη αυτή της αναγνώρισης αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για κάθε είδους αυτογνωσία.»…

(*) Το ελικοειδές σχήμα των διαδρόμων του Λαβυρίνθου συμβολίζει  επίσης  τη σπειροειδή εξέλιξη της Δημιουργίας, αλλά και της εγκεφαλικής λειτουργίας και ανατομίας. Ο λαβύρινθος σε μία τέτοια συνάρτηση,  συμβολίζει  τον άνθρωπο απέναντι στο σύμπαν: χαμένος, μη ξέροντας από πού προέρχεται, που βρίσκεται, που πάει, και που προσπαθεί να βγει από αυτήν την κατάσταση, δηλαδή, να βρει απαντήσεις στα ερωτήματα που θέτει.

«Μυσταγωγία» , από τον κύκλο αποσυμβολισμού της αρχαίας Ελληνικής μυθολογίας.

Η γνώση έχει αξία μόνο όταν μοιράζεται και πολλαπλασιάζεται. Το δώρο που εγώ έχω να προσφέρω (αλλά και πολλοί άλλοι) για όσους το εκτιμούν, κρύβει μέσα του την έννοια της ανταπόδοσης. Η έννοια αυτή είναι συνυφασμένη με την εμφανή στην περίπτωση αναδημοσίευσης ή απλής αντιγραφής του κειμένου του συγγραφέα ή της σελίδας, από την οποία προήρθε το κείμενο, ως ελάχιστο φόρος τιμής στον συγγραφέα.

Και μην ξεχνάτε η αγάπη, οι ιδέες, και η γνώση, έχουν αξία μόνο όταν μοιράζονται και πολλαπλασιάζονται ορθώς.